حجت:حضرت مهدی به عنوان  آخرین حجت الهی است,از این رو به حجة ابن الحسن العسکری شهرت دارد. «داودبن قاسم گوید ازامام دهم شنیدم می فرمود:جانشین من پسرم حسن است.شما نسبت به جانشین پس از جانشین من چه حالی خواهیدداشت؟عرض کردم فدایت شوم.چرا؟فرمود:برای آنکه شخص اورا نمی توانیدببینید وذکر او به نام مخصوصش روا نیست.عرض کردم پس چطوراورایادکنیم؟فرمودبگوییدحجت ازخاندان محمد(ص).»(کمال الدین/ج2)

خاتم الوصیاء:یعنی پایان بخش جانشینان پیامبر. «امام زمان:...من خاتم الاوصیاء هستم که خداوند به وسیله من بلا را ازاهل وشیعیانم دورمی سازد.»(کمال الدین/ج2)

خاتم الائمه : «پیامبر:ای مردمان !من پیامبرم وعلی جانشین من.آگاه باشید که خاتم الائمه ,قائم ومهدی ازماست..»(روضه الواعظین)

صاحب الزمان: فضل بن شاذان درفضایل ازپیامبر نقل کرده است:«هرآنکه دوست دارد خداوند را درحال کمال ایمان وحسن اسلام ملاقات کند,پس بایدحجت,صاحب الزمان ,قائم , منتظر ومهدی را دوست داشته باشد.»

مضطر:درتفسیرآیه 62نمل که یکی ازمصادیقش وجود حضرت مهدی است. «امام صادق علیه السلام می فرمایند:این آیه در مورد مهدی ار آل محمد نازل شده است.به خدا سوگند! مضطراوست؛ هنگامی که درمقام ابراهیم دورکعت نماز بجا می آوردودست به درگاه خداوند متعال برمی دارد؛خداوند دعای اورا اجابت می کند,ناراحتی هارا برطرف می کند واورا خلیفه روی زمین قرار می دهد.»(تفسیرنورالثقلین)

منتظر:حضرت مهدی مانند دیگرانسانها منتظرست تاروزی فرا رسدو اراده خداوند به برپایی حاکمیت جهانی عدل تعلق گیرد.اما تنها کسی است که انتظار ظهورش کشیده می شود؛ازینرو منتظر(فتح ظاء)نامیده شده است.

ازامام جواد پرسیده شد:ای فرزند رسول خدا مهدی به چه دلیلی منتظر نامیده شده؟فرمود:«به این علت که برای او غیبتی است که روزهایش زیاد می شود ومدتش بسیار طول می کشد.پس مخلصان , انتظار ظهورش را می کشند واهل تردید اورا انکار خواهندکرد...»

القاب دیگر  قائم , القائم من ولدی (قیام کننده از فرزندانم) , قائم للحق منا (قیام کننده برای حق از ما ), قائمنا اهل البیت , قائم ال محمد , مهدی ,صاحب الدار ,صاحب الغیبة  می باشد.

بقیة الله:در آیه (هود/۸۶)منظور ازبقیة الله سودوسرمایه حلال یا پاداش الهی است.ولی هرموجودنافع که ازطرف خدابرای بشرباقی مانده ومایه خیروسعادت گردد بقیة الله محسوب می شود.پس تمام پیامبران وائمه بقیة الله اند.وچون مهدی بزرگ ترین وآخرین رهبر انقلابی است ازدیگران به این لقب شایسته تراست.درزیارت جامعه کبیره ودعای ندبه این کلمه آمده است.

امام باقر علیه السلام:«نخستین سخن مهدی علیه السلام پس ازظهوراین آیه است که می گوید:بقیت الله برایتان بهتراست اگرایمان دارید.آن گاه می فرماید:منم بقیة الله وحجت وخلیفه اودرمیان شما.درآن زمان هرکه برحضرت سلام کند می گوید:السلام علیک یابقیة الله فی ارضه.»(کمال الدین وتمام النعمة/ح۱۶)

صاحب الامر:امام صادق علیه السلام:«...دراین زمان هرکس ازفرزندان علی علیه السلام که درمدینه است به مکه می گریزد وبه صاحب امر می پیوندد واوبه سوی عراق روی می آورد...۰»الغیبة/ح۴۳)

اگرچه همه ائمه ٬صاحب امرامامت بوده اند ولی به جهت عظمت امرامامت وقیام ان حضرت ٬این لقب درباره حضرت مهدی علیه السلام متداول تراست.

غریم:درکتب لغت به معنای طلبکار وبدهکارامده است.این لقب ازروی تقیه بوده وبیشتر درارتباطات مالی شیعیان باحضرت دردوران غیبت صغرا بوده است.

فرید:اصبغ بن نباته:«ازامیرمومنان شنیدم که می فرمود :صاحب این امر شرید(آواره)٬طرید(رانده)٬فرید(تک)و وحید(تنها)است.»(کمال الدین/ح۱۳)

منصور:دراحادیث است که حضرت مهدی "منصور بالرعب وموید بالنصر "است.یعنی هنگام ظهور٬رعب اودردل های قدرتمندان می افتد ونیروهای غیبی به کمک او ویارانش می شتابند.

منتقم:امام صادق علیه السلام:«چون حسین بن علی علیه السلام به شهادت رسید٬فرشتگان الهی ضجه سردادند وگفتند :پروردگارا!باحسین چنین شد٬درحالی که او صفی تو وفرزند پیامبرت است!پس خداوند نورقائم را به انان نشان دادوفرمود:به وسیله این انتقام اورا خواهم گرفت.»(کافی/ج۱)

صاحب السیف:درباره سلاح حضرت هنگام ظهور٬صراحتی وجودندارد.ممکنست این روایات راحمل برظاهرکرد.اگرچه می توان سیف را به معنی ابزار غلبه وقدرت معناکرد.

امام صادق علیه السلام:«همه ما قائم به امر خدائیم٫یکی پس ازدیگری تازمانی که صاحب شمشیربیاید٬چون صاحب شمشیرآمد٬امرودستوری غیرازآنچه بوده می آورد.»(کافی/ج۱)

امدادهای غیبی ازنگاه قرآن

بیشتردرجنگ ها وحوادثی که بندگان شایسته نیازمند آن بوده اند.خداونددرمقابله حق باباطل ,جانب حق را می گیردودفاع می کند .مانند:

سپاهیان دیده نشدنی: پیامبردرغارثور(توبه/40).جنگ حنین (نور/26).محاصره مدینه (احزاب/9)

یاری بافرشتگان:درجنگ بدر(ال عمران/25-23)

آرام کردن دل های مومنان.ترس وهراس دردل دشمنان:جنگ بدر(انفال/12)

فرستادن بادهای ویرانگر:(احزاب/9)

شرایط برخورداری ازامدادهای غیبی

ایمان(غافر/51).پارسایی(ال عمران/125).پایداری(فصلت/30).کوشش درراه خدا(عنکبوت/69)

امدادهای غیبی درزمان ظهور

اگرچه قیام برامور طبیعی وسنت های جاری خداوند است .اما به اقتضای گستردگی ان در کره زمین خداوند برخی نیروهای فوق طبیعی رادراختیارحضرت قرار خواهد دادتا موجبات پیروزی بهترفراهم شود.

فرشتگان: «امام باقرعلیه السلام:فرشتگانی که درجنگ بدر رسول خدا رادرزمین یاری کردند,ازان پس به آسمان نرفتند وپس ازان نیز نخواهند رفت تا آنکه یاری کنندصاحب این امررا وآنان پنج هزارتن هستند.»(تفسیرعیاشی.ج2)

ترس دردل دشمنان: «امام صادق علیه السلام:انقلاب مهدی راسه سپاه یاری می کنند: سپاهی ازفرشتگان. سپاهی ازمومنان.سپاهی ازرعب ووحشت.»

نیروهای طبیعت:مانند بادها,طوفان ها وابرها... «پیامبربه نقل ازخدا درحدیث معراج:..وبادرامسخراومی کنم وگردنکشان سخت را رام او می سازم...»

طی الارض: «امام رضا علیه السلام: اوکسی است که زمین برایش درنوردیده می شود.»(کمال الدین)

میراث های پیامبران: «حضرت علی علیه السلام به نقل ازپیامبر:مهدی ازفرزندان من است ,برای اوغیبت وحیرتی خواهدبود که مردم دران گمراه شوند.اوذخیره پیامبران را می اورد وزمین راپرازعدل وداد می کند.همانگونه که پرازظلم وجور شده باشد.»(کمال الدین)

بعضی میراث ها:پیراهن, عمامه , دزره ,سلاح ,پرچم پیامبراسلام,سنگ,عصای موسی,انگشترسلیمان..این ها نشانه برحق بودن ان حضرت است.

سرانجام: «امام کاظم علیه السلام:واو دوازدهمین امام ما امامان است؛خداوند برای اوهر امر سختی راآسان وهرامردشواری راهموار می کندوگنج های زمین را برایش آشکار می سازدوهربعیدی رابرای وی نزدیک کرده به توسط وی تمامی جباران عنودرانابود می کند وهرشیطان متمردی رابه دست وی هلاک سازد.»(کمال الدین)

خداوندحضرت مهدی ویارانش رامالک شرق وغرب جهان نموده,آیین اسلام راپیروز می گرداند وبدعت ها وباطل ها به دست اوویارانش نابود می کند(تفسیرقمی.ج2)

هانری کربن ازبرجسته ترین شرق شناسان که باسالها تلاش درفهم تفکرشیعی آثاربرجسته ای تحریرنموده است. برخلاف بسیاری ازمستشرقان که درشناخت اسلام نگاهی همه جانبه ندارند ازمحققینی است که به دنبال شناخت اصلی ترین محوربوده وبه صورت میدانی وشبکه ای وپدیدارشناسانه به تحلیل می پردازد.

باشناخت مولفه های فکری کربن درتوصیف عرفان اسلامی وشیعه باطنی, می توان ضلع هندسه ذهنی او ورکن اصلی فکرش رامهدویت دانست.وی تحلیل عرفان وتشیع را بدون مهدویت ناتمام وظهورمهدی راتجلی وآشکارشدن باطن ادیان ابراهیمی می داند.وی امام شناسی راادامه وبسط نبی شناسی دانسته وسلسله امامت رابرمحورامام مهدی علیه السلام که ادامه امام شناسی عصرماست قرارمی دهد و مهدویت رادرپدیدارشناسی شیعه دارای مرکزیت می داند.

آنچه درآثاراواهمیت دارداهمیت مساله مهدویت به عنوان یک دکترین جدی است وتوانسته ازجنبه تئوریک به ترسیم موقعیت آن درتفکردینی  بپردازد. ازدیدگاه وی مهدویت به معنای تفسیرباطن دین وظهورامام,احیای دوباره حیات انسان ها می باشد.اومعتقدست امام حاضراست اما مردم خودراازدیدار او محروم کرده ودرپس حجاب قرارگرفته است.اوظهورامام را منوط به به کسب معرفت امام می داند.

 مفهوم انتظاردرتفکراو,معنایی عمیق دارد.شیعه ناظربه نظارتی است که به معنای انتظار آمدن شریعت جدید نمی باشد,بلکه به معنای ظهورشخصیت مهدی است که می خواهد همان شریعت پیامبر راتفسیرکند.ظهورامام نیازمندفراهم گردیدن  شرایط است وبزرگ ترین پشتوانه تزکیه نفوس ظهور مهدوی می باشدوسزاوارست مردم دینداری پیشه کنند تا ظرفیت درک اورابیابند.

 وی به نمادشناسی تطبیقی علاقه دارد.معتقد است باوربه ۱۲چهره مقدس دردوران مسیحیت با۱۲چهره مقدس درامامیه, گویای پیونداسلام ومسیحیت است واشاره به مادرحضرت مهدی که ازنسل شمعون بود می کند.او به لفظ پاراقلیط درانجیل وتطبیق آن بامهدی علیه السلام می پردازد.

شهاب الدین سهروردی , نبوت باطنیه, عالم مثال, ابن عربی (پدرعرفان نظری), سیدحیدرآملی و فرقه اسماعیلیه از عوامل تاثیرگذاربرنگرش کربن درباره مهدویت هستند. از اشکالات وی اینکه علاوه بردیدگاه امامیه به شیخیه واسماعیلیه هم توجه می کند وازمباحث عرفانی واشراقی سهروردی وعالم مثال وجسم هورقلیایی اوکمک می گیرد.

کربن باشهیدمطهری وعلامه طباطبایی ارتباط ومباحثه داشته است.از علامه نقل شده که کربن دعاهای صحیفه مهدویه را میخواند ومی گریست.به اعتقادعلامه کربن به تشیع گرویده بود.

منبع:(تلخیص شده مهدویت ازدیدگاه دین پژوهان غربی/سیدرضی موسوی گیلانی)

دعا رغبت ما به سوی خداست. ادعیه زیر یاصادره ازامام عصر(عج) هستند و یادرمورد امام زمان (عج) است که صادره ازخودحضرت یاسایرمعصومین می باشد.

دعاها و زیاراتی که درمفاتیح الجنان ذکرشده همراه باسند :

- دعای فرج  " اللهم عظم البلاء "  : پس ازنماز امام زمان آمده است. (جمال الاسبوع/سیدبن طاووس)

این دعا یکبار هم قبل از" اللهم ارزقنا توفیق الطاعه " آمده است. (البلدالامین/کفعمی)

- دعای ابوالحسن ضراب اصفهانی " اللهم صل علی محمدسیدالمرسلین.."  دراعمال عصرجمعه ذکرشده است.(مصباح المتهجد/شیخ طوسی)

- زیارت روزجمعه "السلام علیک یا حجه الله فی ارضه "

- دعای سمات :ساعت اخرروزجمعه خوانده می شود.(مصباح المتهجد/شیخ طوسی)

- دعای " اللهم ارزقنا توفیق الطاعه " (المصباح/کفعمی)

- دعای " الهی بحق من ناجاک "

- دعای استغاثه  " سلام الله الکامل التام"

- دعای افتتاح :درشب های ماه رمضان خوانده می شود.(الاقبال/سیدبن طاووس)

- دعای " اللهم کن لولیک":اعمال شب ۲۳رمضان

- دعای " اللهم بلغ مولانا صاحب الزمان"بعد ازنمازصبح خوانده می شود.

  - دعای روزهای ماه رجب " اللهم انی اسئلک بمعانی جمیع.. " و " اللهم انی اسئلک بالمولودین فی رجب.."(مصباح المتهجد/شیخ طوسی)"

- زیارت آل یاسین (مستدرک الوسایل/نوری)

- چند زیارت حضرت صاحب الامر که بعداز آل یاسین آمده است.

- صلوات برحضرت صاحب الامر " اللهم صل علی محمد واهل بیته "

- دعای ندبه :مستحب است درچهارعیدخوانده شود.

- دعای عهد (البلدالامین/کفعمی)

- دعابرای امام زمان(عج)( دعای رضویه ):ازاعمال روزجمعه.و ازامام رضاعلیه السلام نقل شده." اللهم ادفع عن ولیک"

- دعای دوران غیبت:بعدازنمازعصرجمعه (جمال الاسبوع/سیدبن طاووس)

مهدویت سابقه ای طولانی دراسلام داردومسلمانان اعتقاد راسخی به آن دارند.روشن است هرچه باوری عمیق ترباشدچشم طمع افراد سودجوبیشتر متوجه آن می باشد.پیشینه طولانی فرق منحرف به قرن نخست باز می گردد.کثرت گروه های منحرف دوچیزراآشکار می سازد.

- وجود اصل مهدویت به عنوان یکی از باورهای اصیل مسلمانان.

- مهم بودن اعتقاد به مهدویت در اذهان وقلوب.

گروه های مدعی مهدویت پیش از ولادت مهدی (عج):

کیسانیه.زیدیه.باقریه.ناووسیه.اسماعیلیه.موسویه.محمدیه.عسکریه.

هرکدام ازاین گروه ها معتقد به مهدویت فردی غیر مهدی موعود بودند.واین فرقه ها هرکدام به فرقه هایی تقسیم شدندکه درکتب تاریخی به ان اشاره شده است.

می توان این گرو هها رادرسه دسته طبقه بندی کرد:

- کسانی که دیگران ازروی انگیزه خاص آنان رامهدی خواندند وازسوی خود آن افرادسرچشمه نگرفته ونه خود بدان راضی بودندالبته آنها باید این را نفی میکردنداما روشن نیست چرا اینکاررانکردند.مانندمحمدحنفیه.زیدبن سجاد.محمدبن عبدالله محض.

- کسانی که به انگیزه های فریبکارانه وجاه طلبانه وبه دست آوردن  قدرت ادعای مهدویت کردند.

- عناصری که براساس خواست استعمارگران ادعای مهدویت کردند.استعمار برای ایجاد اختلاف ودرهم کوبیدن اسلام نقشه های خائنانه بسیاری کشید که حمایت افراد مدعی یکی از آن مواردست.

امام مظهر اسمای حسنای الهی وتجلی رحمت واسع حق است.دروسعت سینه او کران تا کران عشق به همه انسان ها موج می زند.درحجم نگاه سبزاو افق هم رنگ می بازد.

حضرت مهدی شاهد همه دردها وآلام انسان هاست.دلش دل بیداری است که همراه هر تازیانه   وهرفریادحضوردارد وبرای ما بیشترازخود ما می سوزد.چراکه محبت ما محدود وغریزی است و محبت او به وسعت وجودی او بازمی گردد.

دریغا! درگوش ما همواره ازقهر مهدی گفته اندو مارا ازشمشیر اوترسانده اند و از مهروعشق او به انسان ها وفریادرسی اوکمترگفته اند. اگر او بیاید دردمندان را درمان وخاک نشینان عالم راتاک نشین خواهدکرد.قهراو نیز جلوه محبت اوست.چراکه برجماعتی اندک ازمعاندان ونژادپرستانی است که علی رغم رشدفکری انسان ها درآن عصر ونزول عیسی واقتدا به حضرت ٬باز هم به اوکفر می ورزند وحکومت عدلش را گردن نمی گذارند ودرزمین فسادمیکنند.مانندصهیونیست ها که دشمن انسانیتند.

ازجلوه های محبت حضرت می توان این موارد را نام برد:

یادکردن ما بااسم٬سلام بردوستداران٬پاسداری ونظارت برجوامع شیعی٬غمخواری٬دعا٬هدایت٬حمایت وفریادرسی٬رستگاری.

                                       (منبع:تلخیص شده ازجلوه های محبت امام زمان/پورسیدآقایی)

آیاامام زمان می توانند دریک زمان دردو مکان یابیشترباشند؟

هرشخصی یک عین خارجی دارد.زیرا اگردوعین خارجی باشد یکی نیست٬بلکه دوتاست.واین مساله درعالم امکان پذیرنیست.وجودامام هم یکی است واگربخواهددریک زمان درچندجاباشد٬خودش یک جا می رود ومثال هایی از او درهمان زمان درجاهای دیگر نمایان می شوند.مثل شخصی که از او چندبار فیلم برداری می شود که خودش در خانه است ودرخیلی جاهای دیگر تصویراوپخش می شود.دراین شکی نیست که خداوند می تواند هرکاری انجام دهد.ائمه هم به خاطرتقربی که به خدا دارند توانایی رادارند.

نتیجه اینکه امام زمان می تواند درجایی باشد درهمان زمان درچندجای دیگر مثال هایی ازاو باشد.چون این یک امر شدنی است وامام زمان بنده خالص خداست و می تواند هرکاری انجام دهد.

                                (۲۰۰پرسش وپاسخ پیرامون امام زمان/سیدجعفرموسوی نسب)

منجی در کلام ثارالله

- آگاه باش شکیبایان براذیت وتکذیب درزمان غیبت امام زمان به منزله شمشیرزنان(راه خدا)درپیش روی رسول خدا هستند.(بحار/۵۱)

-امام زمان ازنظرهاپنهان است تا کسی اورا به بیعت خودنخواند واوزیرپرچم هیچ رهبرناشایستی نرود.(بحار/۵۲)

شیخ فرات بن ابراهیم درتفسیرش(فرات الکوفی)روایت کرده حضرت باقرعلیه السلام فرمودند:حارث به امام حسین علیه السلام عرض کرد: یابن رسول الله فدایت شوم مراازقول خدادرکتابش " وَالشَّمْسِ وَضُحَـهَا " خبرده.فرموداین محمدرسول خداست.گفت مراازقول خدا  "وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَـهَا " خبرده.فرموداین امیرالمومنین علی بن ابیطالب است که بعدمحمد آمده است.گفت ازقول خداوند " وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّـهَا " خبرده.فرموداین قائم است ازآل محمد که زمین راازعدل پرمی کند.

سیدالشهدا درکلام منتقم

محمدبن عبدالله حمیری طی نامه ای ازصاحب الزمان پرسید:آیاانسان می تواند ازخاک قبر(تربت امام حسین)تسبیح درست کندوآیااین کارفضیلت دارد؟حضرت فرمودند:کسی که ازتربت امام حسین علیه السلام دانه های تسبیح تهیه کرده می تواند به وسیله آن تسبیح خداوند بگوید وهیچ چیزی برای تسبیح گفتن بافضیلت تر ازآن نیست وبرای نمونه یکی ازفضیلت های آن اینست که انسان با تسبیح درست شده ازتربت که ذکرمی گویدممکن است گاهی گفتن ذکررافراموش کنداماهمین که دانه هارادردست داردومی گرداندخداوندثواب گفتن ذکررابه او عنایت می کند.(وسایل الشیعه ج۶)

                   ( منبع:ازغروب عاشورای حسینی تا طلوع ظهورمهدی/حسین احمدی قمی)

یاران خاص الخاص حضرت مهدی (عج)۳۱۳ نفرهستند.عناوین زیراوصاف یاران خاص حضرت می باشد.

- رفقا: پنجاه نفر ازکوفه هستند (بحار ج۵۲) که موقع ظهورخودرا به مکه رسانده وباحضرت بیعت میکنند.رفق ورفاقت نشان صمیمیت وپیوندمحکم آنهاست.

- اعاجم :افرادی غیرعرب که موقع ظهور خودرابه حضرت می رسانند.درروایات است که درطالقان گنج هایی است برای خداوند که از سیم وزر نیست لیکن مردان مومن ودانشوری هستند که خدا را آنگونه که باید بشناسند شناخته اند وآنان یاوران حضرت هستند.(مجالس المومنین)

- نجباء: ازسرزمین مصر یا کوفه اند.نجیب یعنی افرادی پاک سرشت وخوش نفس وجوانمرد.

- ابدال: درروایات آنان رااهل شام معرفی می کنندوجمعی ازصالحان روی زمینند.(مجمع البحرین)

- عصایب: جمع عصبه به معنای جوانمردان رشید ونیرومند.درعراق هستند که باظهورحضرت خودرابه مکه رسانده وبا ایشان بیعت می کنند.

- اوتاد: سی نفر که همواره درخدمت حضرت هستند.جمع وتد به معنای میخ است.اینان انسان های وارسته وازمردان سلحشور ودلاور ووچون کوه استوارند.

- نقباء: یعنی مردان معتمد وآگاه هستند. «...می گویند سخن حضرت را شنیدیم واطاعت کردیم.» (مجالس السنیه ج۲)